Chuyển qua chơi sơn mô hình Gundam, bạn bỗng thấy một bầu trời bao la những điều mới mẻ. Ngay cả sơn cũng có cả trăm, cả ngàn loại với đủ thứ tên gọi. Có phải cứ mua loại nào tô lên cũng được không? Xem ngay để biết liền các loại sơn chính chơi mô hình Gundam là gì nha.

Những thành phần chính của sơn mô hình Gundam là gì?
Trước khi kể về các loại sơn, chúng ta hãy nói nhanh qua các phần chính cấu tạo nên chúng.

Pigment - những hạt màu cực nhỏ, quyết định màu sắc, độ xuyên sáng và bề mặt của sơn. Các loại sơn mô hình chất lượng sẽ dùng pigment độ nhuyễn cao để tạo nên bề mặt phẳng mịn, không che lấp chi tiết khi sơn xong. Nhiều Pigment chặn sáng thì sẽ cho lớp phủ tốt hơn khi sơn lớp mỏng. Ngoài độ mịn, pigment trong sơn mô hình còn chịu được tia UV tốt hơn hầu hết các loại sơn vẽ thông thường. Vec-ni (Varnish, sơn trong suốt) lại là một trường hợp khác. Nó thường không chứa pigment tạo màu.

Binder - một trong những nguyên liệu quan trọng nhất. Bạn có thể xem đây là nền tảng của sơn mô hình, ảnh hưởng đến gần như toàn bộ các tính chất sơn. Nó là hợp chất liên kết các pigment lại với nhau, xác định độ bám dính và phương pháp khô, đóng rắn của sơn. Binder còn ảnh hưởng lớn đến độ đàn hồi, độ bền và bề mặt sơn (mờ hoặc bóng). Các loại sơn chuyên dụng cho mô hình nhựa thường dùng nhựa acrylic hoặc các chất gốc dầu để làm binder.

Solvent / Liquid - hay còn gọi là dung môi, được dùng để hòa tan binder, giảm sự cô đặc của sơn. Nếu bạn để lọ sơn không đóng nắp quá lâu, dung môi sẽ bốc hơi hết, và sơn của bạn trở thành một khối nhầy nhụa như bùn, tệ hơn nữa là cứng ngắc như đá. Lúc này chúng ta chỉ có thể vất đi và mua lọ mới thôi.

Additives - đây là các chất độn, chất phụ được nhà sản xuất thêm vào để tạo ra công thức riêng cho mình. Các chất này sẽ điều chỉnh và biến đổi tính chất của sơn theo ý muốn nhà sản xuất. Thường là các đặc tính như độ cứng bề mặt, thời gian khô, vân bề mặt...

1. Sơn Acrylic
Sơn acrylic gốc nước không độc khi tiếp xúc và thường không có mùi (nhưng tuyệt đối vẫn không được uống sơn, vì nó còn có các chất khác trong đó). Đây là loại sơn an toàn với sức khỏe nhất trong tất cả. Trong quá khứ, dòng sơn này từng bị coi là sơn cho trẻ em. Người chơi mô hình nghiêm túc sẽ chỉ dùng sơn enamel, lacquer. Nhưng giờ đây điều này đã thay đổi.

Chất lượng của sơn acrylic gốc nước đã liên tục cải thiện và hiện nay nó đã được dùng rất nhiều trong giới chơi mô hình. Các nhà sản xuất liên tục tung ra màu mới, công thức mới, mở rộng độ đa dạng của acrylic gốc nước không kém các loại khác.

Về nguyên tắc bạn có thể dùng nước để pha loãng sơn acrylic gốc nước. Mặc dù vậy, để đạt kết quả tốt nhất thì các sản phẩm thinner vẫn được khuyên dùng. Thinner sẽ giúp hòa tan sơn đều hơn rất nhiều so với chỉ dùng nước thông thường. Chúng còn thường nâng cao hiệu quả màu sắc, đặc tính của sơn, giúp dễ sơn hơn nhờ có chứa các chất đặc biệt của riêng từng hãng pha trộn.

B. Sơn Acrylic gốc cồn (Alcohol-Based Acrylic)
Đôi khi chúng còn được gọi là acrylic gốc dung môi hoặc acrylic-lacquer. Nhiều người cũng gộp chung acrylic gốc cồn và gốc nước làm một.

Một số dòng sơn acrylic (chẳng hạn như của Tamiya) thường phối trộn dung môi có tỷ lệ cồn cao hơn thay vì nước. Do đó, hoạt tính của chúng hơi khác sơn acrylic gốc nước thông thường.

Đầu tiên, loại sơn acrylic này có mùi mạnh. Dù không nặng mùi như lacquer hay enamel, nhưng bạn vẫn dễ dàng ngửi được sự hiện diện của chúng. Khi dùng sơn acrylic gốc cồn, tốt nhất bạn vẫn nên chọn nơi thông thoáng, đeo khẩu trang và găng tay nếu cảm thấy cần thiết. Cồn làm dung môi này không phải là cồn trong đồ uống đâu nhé.

Sơn acrylic gốc cồn dùng rất tốt cho sơn bằng súng, và cần có thinner. Nếu dùng chung thinner với sơn lacquer, chúng sẽ mang lại hiệu quả còn xuất sắc hơn nữa. Kết quả thường thấy là màu sắc rực rỡ hơn, mạnh hơn. Dùng nước làm thinner vẫn được nhưng màu sẽ xấu đi thấy rõ.

2. Sơn Lacquer (Acrylic dung môi, Cellulose-Based Acrylic)
Cái tên "lacquer" dễ khiến chúng ta nhầm lẫn. Nó thường được dùng để chỉ bất kỳ loại sơn, chất tráng phủ bề mặt bóng nào, nhất là đối với đồ nội thất. Trong lĩnh vực mô hình, chúng ta dùng tên này để chỉ loại sơn có dung môi cellulose.

Các loại sơn trong nhóm lacquer ít thân thiện nhất. Chúng có mùi nồng và dễ bay hơi. Khi sử dụng, bạn nên tuân theo các biện pháp an toàn gồm thoát khí, đeo khẩu trang, găng tay, tránh hít và tiếp xúc trực tiếp với sơn càng nhiều càng tốt. Dung môi và thinner của chúng có thể ăn chảy nhựa, xuyên thủng các loại decal và các lớp sơn khác nếu không cẩn thận khi sơn. Đây là loại sơn nên phun những lớp mỏng nhất mỗi khi sơn.

Vì thời gian khô nhanh, lacquer hơi khó sơn bằng cọ. Còn sơn bằng súng thì chất lượng tuyệt vời nhất trong tất cả các loại sơn. Mặc dù khô nhanh, nhưng lacquer lại ít làm nghẹt đầu phun.

Pigment của sơn lacquer siêu mịn. Chúng còn là loại sơn có độ bền cao nhất khi khô hoàn chỉnh. Khả năng "ăn mòn" nhựa và lớp sơn bên dưới của nó phần nào lại tạo nên sự liên kết vững chắc hơn. Sơn lacquer dùng làm lớp primer cũng rất xuất sắc.

3. Sơn Enamel (gốc dầu)

Enamel là một trong những loại sơn đầu tiên được thiết kế chuyên dụng cho việc sơn mô hình nhựa.

Chúng thường dùng chất kết dính (binder) là alkyd (một loại nhựa tổng hợp), một số công ty cũng dùng nhựa acrylic. Dung môi gốc dầu nên cũng được xem là màu sơn dầu.

Sơn Enamel và các loại thinner của mình cũng có mùi và độc khi tiếp xúc lâu. Hãy chắc chắn chỗ của bạn thông thoáng khi sử dụng chúng.
Enamel có thời gian khô dài nhất. Quá trình đóng rắn hoàn toàn của lớp sơn có thể diễn ra cả tuần khi sơn xong, sau đó thì cực kỳ cứng chắc. Nhờ đó, sơn cọ (sơn tay) bằng Enamel rất sướng. Bạn sẽ có đủ thời gian để tỉ mẩn giấu đi các nét cọ vẽ của mình. Bất kỳ vệt cọ lỗi nào cũng có thể chùi ra dễ dàng trước khi nó đóng rắn hoàn toàn. Tính chất này tạo điều kiện tốt để thực hiện các kỹ thuật weathering.

Nếu dùng để sơn súng, bạn tất nhiên sẽ phải xài thinner phù hợp để pha loãng Sơn Enamel. Lưu ý rằng Sơn Enamel và các loại thinner có thể làm bề mặt nhựa trở nên giòn.